KUALA LUMPUR – Adakah kritikan DAP terhadap Suruhanjaya Pencegahan Rasuah Malaysia (SPRM) dan kepimpinannya lebih berkisar kepada reformasi, atau sebaliknya bertujuan melindungi pemimpin, sekutu politik, serta rangkaian perniagaan yang berkaitan?
Bercakap kepada Scoop, profesor Universiti Malaya, Datuk Awang Azman Awang Pawi, mencadangkan bahawa pendirian lantang parti itu terhadap SPRM lebih didorong oleh keinginan untuk memelihara kepentingan politik sendiri berbanding prinsip.
Beliau berkata DAP berusaha sedaya upaya, melakukan apa sahaja yang boleh terutamanya untuk melindungi pemimpin tertinggi dan sekutunya, serta menjaga rangkaian perniagaan yang berkait dengan ekosistem politiknya.
Azman turut menekankan konteks politik yang lebih luas, dengan menyatakan bahawa tindakan DAP tidak boleh dipisahkan daripada jaringan kompleks kepentingan politik, perniagaan, dan peribadi yang mempengaruhi tadbir urus Malaysia.
Beliau menyatakan walaupun parti itu menggambarkan kritikan mereka sebagai berasaskan prinsip demi ketelusan dan akauntabiliti, sebahagian besarnya bertujuan mempertahankan kuasa yang telah berakar dan pengaruh ekonomi.
“Kritikan terhadap SPRM digambarkan sebagai kebimbangan terhadap ketelusan prosedur, tetapi pada hakikatnya ia juga berkaitan dengan mengurus persepsi awam dan melindungi kepentingan tertentu. Realiti politik dan dinamika dalaman parti sering menentukan pendekatan yang lebih kritikal, walaupun prinsip mungkin mencadangkan sokongan terhadap institusi tersebut.
“Ketegasan DAP untuk bersuara terhadap tindakan penguatkuasaan kurang berkaitan dengan reformasi institusi dan lebih kepada melindungi pemimpin serta sekutunya sendiri.
“Ini termasuk mempertahankan sekutu politik yang mempunyai hubungan rapat dengan rangkaian perniagaan utama. Dalam praktiknya, apa yang dipersembahkan sebagai mempertahankan integriti sering kali juga berfungsi sebagai perlindungan kepada kepentingan dan pengaruh tertentu,’’ katanya.
Dalam beberapa minggu kebelakangan ini, beberapa pemimpin DAP telah menggesa tindakan lebih tegas susulan laporan Bloomberg dan dakwaan berkaitan SPRM, termasuk menggesa supaya kontrak Ketua Pesuruhjaya Tan Sri Azam Baki tidak disambung.
Pengerusi DAP dan Menteri Digital Gobind Singh Deo menggesa penubuhan Suruhanjaya Siasatan Diraja (RCI) bagi menyiasat dakwaan “mafia korporat” dan memulihkan keyakinan awam terhadap SPRM.
Pada masa sama, Setiausaha agung parti merangkap Menteri Pengangkutan Anthony Loke, bersama pemimpin kanan lain termasuk Ramkarpal Singh (Ahli Parlimen Bukit Gelugor), Syahredzan Johan (Ahli Parlimen Bangi), dan RSN Rayer (Ahli Parlimen Bukit Jelutong), turut menyokong gesaan tersebut, dengan menegaskan bahawa siasatan bebas diperlukan bagi memastikan ketelusan dan akauntabiliti.
Azman turut menegaskan bahawa persekitaran politik Malaysia yang lebih luas menunjukkan hubungan antara parti dan rangkaian perniagaan yang sangat berakar.
“Sebarang penguatkuasaan agresif yang menjejaskan rangkaian ini pasti mencetuskan penentangan. Pembiayaan dan kepentingan ekonomi sering membentuk reaksi terhadap tindakan penguatkuasaan, bermakna naratif awam sering lebih kepada melindungi pengaruh dan kesinambungan berbanding memastikan akauntabiliti,” katanya.
Beliau menambah dalam praktiknya, melindungi pengaruh dan memastikan kesinambungan dalam sistem politik sering mengatasi idealisme institusi.
“Ini bukan sesuatu yang luar biasa dalam politik Malaysia, di mana tindakan penguatkuasaan terhadap ‘ikan besar’ pasti mencetuskan perdebatan mengenai motif dan perlindungan kepentingan yang telah berakar,” katanya.
Bagaimanapun profesor Universiti Islam Antarabangsa Malaysia, Syaza Shukri mengambil pendekatan lebih sederhana kerana beliau percaya pendirian parti itu mencerminkan keseimbangan antara prinsip dan isyarat politik.
“DAP mahu mempertahankan kredibiliti reformisnya dan mengekalkan kedudukannya dalam kerajaan. Jika ia berdiam diri, ia berisiko dilabel hipokrit. Jika terlalu agresif, ia mungkin menggugat pentadbiran. Pendirian lantangnya sebahagian besarnya merupakan bentuk isyarat politik,” katanya.
Syaza menambah bahawa kritikan terhadap SPRM tidak semestinya penolakan terhadap usaha memerangi rasuah, tetapi lebih kepada seruan untuk siasatan yang bebas dan berwibawa.
“Menyokong langkah anti-rasuah tidak bermakna sokongan tanpa syarat. Parti pemerintah boleh berhujah untuk semakan bagi menjaga kredibiliti SPRM. Suruhanjaya Siasatan Diraja (RCI) mungkin diperlukan untuk memulihkan keyakinan awam tanpa melemahkan institusi,” katanya.
Beliau menekankan bahawa kritikan parti itu tertumpu kepada integriti prosedur dan legitimasi institusi.
“Apa yang dipersoalkan DAP ialah siapa yang menyiasat, bagaimana siasatan dijalankan, dan sama ada proses itu cukup bebas apabila dakwaan melibatkan SPRM. Ia lebih kepada proses berbanding menentang penguatkuasaan,” katanya.
Syaza turut menegaskan bahawa persepsi awam merupakan komponen penting dalam realiti politik.
“DAP sedar bahawa penyokongnya menuntut pendirian tegas mengenai integriti, sementara keperluan melindungi pemimpin dan sekutu menambah satu lagi lapisan kompleksiti dalam kritikan mereka,” katanya.
Sebelum ini media melaporkan Guan Eng dari DAP sedang dibicarakan atas tuduhan rasuah kerana didakwa menyalahgunakan kedudukannya sebagai Ketua Menteri Pulau Pinang ketika itu untuk menerima rasuah sebanyak RM3.3 juta bagi membantu sebuah syarikat milik Zarul Ahmad Zulkifli mendapatkan Projek Pembinaan Jalan Utama dan Terowong Dasar Laut di Pulau Pinang yang bernilai RM6.34 bilion.
Kesalahan tersebut didakwa berlaku antara Januari 2011 hingga Ogos 2017 di Pejabat Ketua Menteri di Pulau Pinang.
Di bawah pertuduhan pindaan kedua, Ahli Parlimen Bagan itu dituduh meminta potongan 10 peratus daripada keuntungan projek Zarul sebagai bayaran kerana membantu syarikat ahli perniagaan itu mendapatkan projek tersebut.
Permintaan itu didakwa berlaku berhampiran The Gardens Hotel, Lingkaran Syed Putra, Mid Valley City, antara jam 12.30 tengah malam hingga 2.00 pagi pada Mac 2011.
Selain itu, Lim turut berdepan dua pertuduhan melupuskan dua lot tanah milik kerajaan negeri di Pulau Pinang bernilai RM208.8 juta kepada pemaju yang berkaitan dengan projek terowong dasar laut tersebut.
Kesalahan ini didakwa dilakukan di Pejabat Tanah dan Galian Negeri Pulau Pinang, Komtar, pada 17 Februari 2015 dan 22 Mac 2017. — 27 Mac 2026