KUALA LUMPUR – Bekas Ketua Hakim Negara Tun Tengku Maimun Tuan Mat terpaksa akur bahawa khidmatnya tidak dilanjutkan apabila beliau memberi bayangan bahawa Perdana Menteri Datuk Seri Anwar Ibrahim campur tangan dalam pelantikan kehakiman.
Bekas Menteri di Jabatan Perdana Menteri (Undang-Undang dan Parlimen) Datuk Seri Mohamed Nazri Aziz berkata, berbanding menyuarakan kebimbangannya secara peribadi kepada perdana menteri, beliau memilih pentas antarabangsa di negara asing untuk menyatakan pandangannya.
“Jika anda merasakan perdana menteri telah campur tangan, maka ia sepatutnya dilakukan secara senyap. Anda bercakap dengan perdana menteri dan beritahu beliau, ‘kami rasa anda telah campur tangan’.
“Ini sepatutnya dilakukan secara tertutup, bukan di Malta!”
Nazri bercakap kepada Scoop dalam satu temu bual di kediamannya pada Rabu.”
Pada Persidangan Undang-Undang Komanwel di Malta 8 April lalu, Tengku Maimun telah menyampaikan ucapan yang cukup ‘menarik perhatian’.
Dalam ucapan bertajuk “Judicial independence and Parliamentary Sovereignty – A Colossi of Roads?”, beliau menyebut: ‘Akhir-akhir ini, terdapat cadangan untuk meminda Akta Suruhanjaya Pelantikan Kehakiman 2009 dan Perlembagaan Persekutuan untuk menghapuskan peranan perdana menteri dalam pelantikan hakim.
“Perubahan sedemikian pada pandangan saya akan mengukuhkan ketidakberpihakan proses pemilihan, memastikan pelantikan kehakiman kekal teguh berdasarkan merit dan bebas daripada sebarang persepsi pengaruh politik.'”
“Jadi, jika anda ingin tahu mengapa perkhidmatan beliau tidak disambung, mungkin itulah sebabnya.
“Badan kehakiman sepatutnya mengatasi segala-galanya,” kata Nazri.
“Beliau mahu lanjutan, tetapi beliau tidak mendapatnya. Apa yang beliau harapkan?”
Beliau berkata tindakan Maimun tidak boleh diterima, terutamanya ketika Anwar giat ke luar negara untuk membawa pelaburan ke dalam negara.
“Perkara ini anda lakukan di luar negara ketika perdana menteri mendapat banyak perhatian, bertemu pemimpin dunia, diraikan oleh pemimpin dunia…,” katanya.”
Beliau mengkritik keakraban yang jelas antara Ketua Hakim Negara dan komuniti undang-undang, yang menyeru agar tempoh perkhidmatannya dilanjutkan.
“Seorang peguam memberitahu saya bahawa beliau tidak merujuk kepada PMX (Perdana Menteri ke-10, iaitu Anwar Ibrahim). Saya tidak bersetuju. Anda adalah Ketua Hakim Negara yang sedang berkhidmat. Anwar adalah perdana menteri yang sedang berkhidmat. Jadi anda pasti merujuk kepadanya.’
Dalam hal ini, Nazri berkata beliau bersetuju dengan apa yang dikatakan oleh bekas Timbalan Presiden PKR Datuk Seri Rafizi Ramli mengenai seorang hakim yang baru-baru ini membuat laporan polis mendakwa adanya campur tangan dalam badan kehakiman.”
“Rafizi betul apabila beliau berkata hakim tidak boleh bersuara (justeru perlunya untuk membuat laporan polis) sebaliknya Ketua Hakim Negara bersuara menentang kuasa eksekutif di Malta!”
Semalam, Nazri berkata Rafizi dan lapan ahli Parlimen PKR yang menyeru penubuhan Suruhanjaya Siasatan Diraja (RCI) harus dipertimbangkan untuk menangani sebarang spekulasi campur tangan.
Nazri berkata walaupun beliau tidak mahu melihat badan kehakiman yang pro-eksekutif, beliau juga tidak mahu badan kehakiman yang anti-eksekutif.
“Badan kehakiman dan badan eksekutif tidak boleh menyerang satu sama lain. Mereka tidak boleh saling bertelagah; mereka mesti bekerjasama.”
Menyentuh mengenai pemisahan kuasa, Nazri berkata badan perundangan boleh diharap untuk menyuarakan sebarang kebimbangan mengenai badan kehakiman atau eksekutif.
“Badan perundangan adalah berbeza. Mereka dipilih oleh rakyat, dan kebebasan bersuara mereka dilindungi oleh perlembagaan.
“Mereka bebas mengkritik eksekutif, mereka juga bebas mengkritik badan kehakiman,” katanya.
Beliau berkata, jika badan kehakiman dan eksekutif saling menyerang, ia akan menyebabkan orang ramai hilang keyakinan dan hormat terhadap institusi-institusi ini.
Beliau berkata, ketika menjadi menteri undang-undang, beliau terpaksa bersuara di kemuncak kontroversi mengenai hubungan istimewa antara bekas ketua hakim negara Tun Eusoff Chin dan peguam Datuk VK Lingam.
“Sebagai seorang hakim, beliau tidak boleh bersuara, jadi saya, sebagai anggota eksekutif, terpaksa bercakap untuk mempertahankannya (sebelum RCI seterusnya).”
Nazri menyimpulkan bahawa Tengku Maimun sendiri telah menjelaskan keperluan untuk hubungan yang baik antara tiga tunggak kerajaan dalam ucapannya.”
“Hubungan yang membina dan seimbang antara badan kehakiman dan cabang-cabang kerajaan yang lain adalah penting untuk memelihara kebebasan kehakiman sambil menghormati mandat demokrasi Parlimen.
“Hubungan ini bukan persaingan untuk kuasa tertinggi tetapi perkongsian dalam tadbir urus – satu yang diasaskan bukan sahaja atas rasa hormat bersama tetapi juga pemahaman yang jelas tentang peranan perlembagaan masing-masing.”
“Seperti yang beliau katakan, tidak ada persaingan untuk kuasa tertinggi. Di Malaysia, Perlembagaan adalah Tertinggi.
“Beliau sepatutnya mengambil pengajaran daripada ucapannya sendiri,” katanya. – 11 Julai, 2025